Een meer dan 1500 jaar oud mysterie: de dodecaëder

De Romeinse pentagonale dodecaëder van Tongeren

Replica van de dodecaëder Tongeren

In het Belgische Tongeren ligt in het Gallo Romeins Museum een mysterieus voorwerp. Men weet niet waarvoor dit voorwerp heeft gediend. En er zijn de meest wilde theorieën over. Het wordt in verband gebracht met religie, astronomie en als gewoon huishoudvoorwerp.

Het gaat om een pentagonale dodecaëder. De pentagonale dodecaëder is een regelmatig veelvlak, in dit geval 5-hoekig. En als je die in een bol zou plaatsten, dan raakt elke hoek de binnenkant van die bol.

De dodecaëder is één van de vijf platonische lichamen. De andere vier zijn:

  • regelmatig viervlak – tetraëder
  • regelmatig zesvlak – hexaëder (kubus)
  • regelmatig achtvlak – octaëder
  • regelmatig twintigvlak – icosaëder

De elementen

Pythagoras was de eerste die van het bestaan wist van een aantal van deze veelvlakken, maar Plato was degene die ze voor het eerst beschreef en in verband bracht met de kosmische elementen.

  • tetraëder – vuur
  • hexaeder – aarde
  • octaëder – lucht
  • icosaëder – water
  • dodecaëder – ether

De dodecaëder van Tongeren is bijzonder, omdat het zo’n gaaf exemplaar is. Van dit bronzen exemplaar in het museum wordt geschat dat ‘t ergens tussen 200 en 406 jaar na Christus is gemaakt. Helaas mocht ik geen foto’s maken in het museum voor publicatie, dus je moet het in dit blog doen met een foto van een replica (zie hierboven) en mijn video (hieronder).

Mysterie

Nog steeds is niet helder waar dit voorwerp precies voor werd gebruikt.

Er is een interessante hypothese van meneer G.M.C. Wagemans over het gebruik er van als meetinstrument voor het bepalen van de juiste zaaitijd. Hij heeft ook een mooie video gemaakt, waarin hij zijn theorie demonstreert.

In het museum hoorde ik, dat er ook een versie is gevonden waarbij de dodecaëder op een scepter of staf is gezet. En een scepter is een (religieus) symbool voor kennis en/of macht. Wanneer het inderdaad een astronomisch meetinstrument gaat, dan is de kennis die erbij hoort zeer specifiek. En die was toen zeker niet voor iedereen toegankelijk.

Archeologen, en andere knappe koppen zijn er dus nog niet over uit en/of met elkaar eens, hoe men dit voorwerp nou gebruikte. De theorieën zwalken van kaarsenstandaard en speelgoed, naar astronomie en religie. En er zijn zelfs mensen die er handschoenen mee weten te breien(!).

Ik vind het ècht een wonderlijk ding…

Zoals ik in het filmpje al zei: the search continues… Heb jij misschien nog een mooie verklaring of theorie? Vertel er over in de commentbox hieronder.

Delen met je netwerk?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *